I. BỐI CẢNH
Trên địa bàn tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu hiện có khoảng 10 làng nghề truyền thống, trong đó 02 làng nghề là Bánh tráng An Ngãi và Làng bún Long Kiên đã được cấp giấy chứng nhận “Làng nghề truyền thống”. Ngoài các sản phẩm của làng nghề, sản phẩm nông nghiệp của tỉnh cũng khá đa dạng, với hơn 8.600 ha diện tích trồng cây ăn trái, trong đó có nhiều loại nông sản đã rất có “tiếng” như nhãn xuồng cơm vàng, mãng cầu ta, bưởi da xanh Sông Xoài, thanh long Bông Trang… Về ẩm thực, một số món ăn đã đi vào tiềm thức không chỉ người dân tỉnh Bà Rịa –Vũng Tàu mà còn được nhiều du khách khi ghé thăm thưởng thức như bánh khọt Vũng Tàu, bánh canh Long Hương, mứt hạt bàng Côn Đảo, bánh hỏi An Nhứt…
Tuy nhiên, đến nay hầu hết các sản phẩm truyền thống, sản phẩm nông nghiệp vẫn chưa được đăng ký chỉ dẫn địa lý, bảo hộ nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận. Sản phẩm truyền thống của các làng nghề chưa có tên riêng, chưa có thương hiệu được rộng rãi người tiêu dùng biết đến. Hiện các làng nghề, các nghề truyền thống trên địa bàn tỉnh còn phát triển theo hình thức tự phát, quy mô nhỏ lẻ, chủ yếu theo hộ gia đình, chưa được tập hợp, quản lý và duy trì phát triển. Do những đòi hỏi ngày càng cao của thị trường, trong khi các làng nghề truyền thống vẫn sản xuất theo thủ lối công, chưa thay đổi được kiểu dáng, mẫu mã, nên không bảo đảm các tiêu chí về an toàn vệ sinh thực phẩm và chưa thực sự hấp dẫn, lôi kéo người mua.
Đến nay, Bà Rịa - Vũng Tàu đã xây dựng thành công thương hiệu cho nhãn hiệu tập thể “Nhãn xuồng cơm vàng Bà Rịa – Vũng Tàu”, “Mãng cầu ta Bà Rịa – Vũng Tàu”, nhãn hiệu chứng nhận “Muối Bà Rịa”, một số các nông sản khác đang trong quá trình xây dựng dự án.
Thực tế cho thấy, việc xây dựng thương hiệu cùng với chất lượng sản phẩm được đảm bảo đã góp phần đưa nhãn xuồng cơm vàng, mãng cầu ta có chỗ đứng trên thị trường, duy trì ổn định giá bán trong môi trường cạnh tranh có rất nhiều sản phẩm nhập ngoại cũng như của các tỉnh thành khác. Khi đã có thương hiệu và chỗ đứng trên thị trường, người trồng nhãn xuồng cơm vàng, mãng cầu ta trên địa bàn tỉnh sẽ thu lợi lớn khi bán cây giống cho các chủ vườn từ nơi khác đến học hỏi kinh nghiệm và muốn trồng loài cây này. Việc xây dựng thành công thương hiệu sẽ giúp nhân dân trong vùng tập trung mở rộng diện tích, đầu tư nhân lực vào sản xuất sạch, nhằm tạo ra sản phẩm hàng hóa chất lượng và hiệu quả, mở ra hướng phát triển kinh tế hàng hóa mũi nhọn của tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.
II. SỰ CẦN THIẾT
Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ ngày càng trở nên quan trọng trong việc thúc đẩy sự sáng tạo, phát triển nền kinh tế, xã hội, văn hóa và trở thành điều kiện tiên quyết trong hội nhập kinh tế quốc tế của mỗi quốc gia, mỗi địa phương. Nhận thấy tầm quan trọng và giá trị thương hiệu của sản phẩm, lãnh đạo tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu đã có những chủ trương chỉ đạo nhằm tăng cường hơn nữa việc bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cũng như xây dựng, phát triển và quảng bá thương hiệu các sản phẩm, hàng hóa đặc sản của tỉnh. Đây lại là việc làm cần thiết, không những đem lại nguồn lợi lớn về kinh tế, mà còn góp phần duy trì, bảo vệ danh tiếng của sản phẩm, đặc sản chủ lực của địa phương.
Việc đăng ký, xác lập và bảo hộ nhãn hiệu cho các sản phẩm đặc sản không chỉ đem lại nguồn lợi lớn về kinh tế cho người dân ở địa phương, mà còn bảo vệ danh tiếng của sản phẩm, tránh bị lạm dụng hoặc giả mạo, giúp người tiêu dùng nhận biết và lựa chọn đúng sản phẩm; từ đó khuyến khích sản xuất phát triển, doanh thu tăng lên, đời sống người dân được ổn định. Tuy nhiên, để có thể duy trì những thuận lợi này đòi hỏi cần có sự tham gia tích cực từ các tổ chức như các tổ chức hội nghề nghiệp, hiệp hội và các cơ quan quản lý tại địa phương, phải làm sao để cho người nông dân hiểu được vai trò quan trọng của việc xây dựng thương hiệu, đăng ký nhãn hiệu.
Vì vậy, để các sản phẩm của làng nghề truyền thống, các sản phẩm đặc sản, chủ lực đến được với đông đảo người tiêu dùng, không chỉ với người địa phương mà cả với du khách trong và ngoài nước, ngoài sự chỉ đạo, quan tâm của lãnh đạo các cấp, các ngành, thì việc xây dựng đề án phát triển và quảng bá thương hiệu các sản phẩm, hàng hóa đặc sản, chủ lực của tỉnh là yêu cầu cấp bách để góp phần phát triển sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm đặc sản, chủ lực của tỉnh, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội, văn hóa của tỉnh.
III. MỤC TIÊU ĐỀ ÁN
1. Mục tiêu chung
Nâng cao nhận thức cho các cá nhân, tổ chức về sở hữu trí tuệ, tạo dựng quản lý và phát triển thương hiệu bao gồm chỉ dẫn địa lý, nhãn hiệu chứng nhận, nhãn hiệu tập thể nhằm phát triển sản xuất, kinh doanh.
Tập trung xác lập, khai thác, quản lý, bảo vệ và phát triển quyền sở hữu trí tuệ đối với nhãn hiệu tập thể, nhãn hiệu chứng nhận, chỉ dẫn địa lý; hình thành các thương hiệu sản phẩm đặc sản chủ lực của tỉnh có khả năng cạnh tranh cao, bảo đảm chất lượng sản phẩm, đáp ứng nhu cầu, thị hiếu của thị trường trong và ngoài nước nhằm sử dụng các công cụ sở hữu trí tuệ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.
2. Mục tiêu cụ thể
Xây dựng, quản lý và khai thác ít nhất 06 nhãn hiệu tập thể cho các sản phẩm đặc sản của tỉnh nhằm nâng cao giá trị, danh tiếng của sản phẩm thị trường.
Thiết lập cơ chế bảo hộ, quản lý và khai thác nhãn hiệu chứng nhận cho 01 đến 02 sản phẩm của tỉnh nhằm bảo đảm việc kiểm soát chất lượng, chế biến và xúc tiến thương mại cho sản phẩm.
Xây dựng chỉ dẫn địa lý cho 02 sản phẩm đặc sản chủ lực giúp tạo dựng hình ảnh của vùng địa lý sản xuất thu hút được vốn đầu tư, nguồn nhân lực, các loại hình dịch vụ hỗ trợ sản xuất khác và sự phát triển bền vững về cơ cấu Công Nông nghiệp của tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu.


